Nghị định bổ sung quy định xử phạt đối với hành vi vi phạm trong khai thác tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị khi chưa được cơ quan, người có thẩm quyền ban hành quyết định khai thác tài sản công.
1. Bổ sung quy định xử phạt hành vi khai thác tài sản công trái phép
Nghị định bổ sung quy định xử phạt đối với hành vi khai thác tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị khi chưa được cơ quan, người có thẩm quyền quyết định theo quy định. Cụ thể:
👉Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với tổ chức có hành vi khai thác tài sản công khi chưa có quyết định khai thác của cơ quan, người có thẩm quyền theo quy định.
👉Áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc bổ sung, hoàn thiện hồ sơ còn thiếu theo quy định của pháp luật về tài sản công; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do hành vi vi phạm.
Số lợi bất hợp pháp là toàn bộ số tiền thu được từ hành vi vi phạm sau khi trừ các chi phí hợp lý, hợp lệ (như chi phí xác định giá, chi phí đấu giá, chi phí lựa chọn nhà thầu, chi phí quản lý, vận hành trong thời gian khai thác và các nghĩa vụ tài chính đã nộp cho Nhà nước) có đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định. Người đứng đầu tổ chức vi phạm chịu trách nhiệm về tính hợp pháp, hợp lệ của hồ sơ, chứng từ do đơn vị mình cung cấp.
2. Sửa đổi, bổ sung quy định xử phạt trong giao, sử dụng tài sản công
Nghị định sửa đổi, bổ sung các quy định xử phạt đối với hành vi vi phạm trong giao, quản lý và sử dụng tài sản công, trong đó đáng chú ý:
👉Vi phạm trong giao tài sản công
Các hành vi như: Không bàn giao hoặc không tiếp nhận tài sản công theo đúng thời hạn; Bàn giao tài sản khi chưa có quyết định của cơ quan, người có thẩm quyền; Bàn giao không đúng đối tượng, chủng loại, số lượng theo quyết định giao tài sản bị xử phạt với mức phạt tiền có thể lên đến 20.000.000 đồng, tùy theo tính chất, mức độ và giá trị tài sản vi phạm.
👉 Kê khai không đúng thực trạng, nhu cầu sử dụng tài sản
Đối với hành vi kê khai không đúng nhu cầu, thực trạng tài sản khi lập hồ sơ đề nghị giao tài sản công, dẫn đến được giao tài sản vượt tiêu chuẩn, định mức, mức phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng lợi dụng việc kê khai để hợp thức hóa việc sử dụng tài sản công vượt nhu cầu thực tế, gây lãng phí, thất thoát tài sản nhà nước.
👉Sử dụng tài sản công không đúng mục đích
Các hành vi như: Sử dụng tài sản công không đúng công năng, mục đích được đầu tư, mua sắm; Sử dụng trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp làm nhà ở hoặc phục vụ mục đích cá nhân; Sử dụng xe ô tô công không đúng tiêu chuẩn, định mức; Sử dụng máy móc, thiết bị, tài sản công vào mục đích cá nhân. Mức phạt tiền đối với các hành vi này có thể lên đến 20.000.000 đồng, đồng thời áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
👉 Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản công
Hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản công nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự bị xử phạt từ 2.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng, kèm theo nghĩa vụ khắc phục hậu quả.
👉Tặng cho tài sản công không đúng quy định
Nghị định bổ sung quy định xử phạt hành vi sử dụng tài sản công để biếu, tặng không đúng quy định. Mức phạt tiền được xác định theo giá trị tài sản vi phạm, mức cao nhất có thể lên tới 50.000.000 đồng. Quy định này góp phần tăng cường công khai, minh bạch, phòng ngừa việc lợi dụng tài sản công để phục vụ lợi ích cá nhân hoặc mục đích không đúng quy định.
3. Điều chỉnh thẩm quyền xử phạt
Để bảo đảm phù hợp với Luật Xử lý vi phạm hành chính và Luật Thanh tra, Nghị định điều chỉnh thẩm quyền xử phạt của các chức danh trong lĩnh vực quản lý tài sản công theo hướng: (1) Tăng mức phạt tiền tối đa thuộc thẩm quyền của một số chức danh; (2) Bổ sung thẩm quyền áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả. Việc điều chỉnh này góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trong thực tiễn.
Việc ban hành Nghị định số 55/2026/NĐ-CP có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về quản lý, sử dụng tài sản công, góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực tài sản nhà nước. Đây cũng là cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ quan chức năng, trong đó có Kiểm toán nhà nước, tiếp tục tăng cường công tác kiểm toán, giám sát, phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm, qua đó góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, bảo đảm sử dụng hiệu quả tài sản công trong thời gian tới./.
