Theo đó, tại Điều 4 Nghị định số 358/2025/NĐ-CP đã quy định chi tiết về 05 nguyên tắc quản lý và tổ chức thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, cụ thể như sau:
Thứ nhất: Tuân thủ quy định của Hiến pháp, pháp luật về ngân sách nhà nước, xây dựng, đầu tư công, đấu thầu; quy định về phân quyền, phân cấp của Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương; quy định của pháp luật chuyên ngành có liên quan.
Thứ hai: Phân cấp rõ nhiệm vụ, thẩm quyền, trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước ở trung ương và chính quyền địa phương trong quản lý, tổ chức thực hiện từng chương trình mục tiêu quốc gia. Cơ quan trung ương ban hành cơ chế, chính sách, quản lý, theo dõi, kiểm tra, hướng dẫn thực hiện; địa phương quyết định lựa chọn nội dung, phân bổ nguồn lực, giải pháp tổ chức thực hiện các chương trình phù hợp với điều kiện thực tiễn, trong khuôn khổ các mục tiêu đã được phê duyệt.
Thứ ba: Đẩy mạnh phân cấp, trao quyền cho cấp tỉnh, cấp xã nhằm nâng cao tính chủ động, linh hoạt trong quản lý, tổ chức thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia. Phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, lấy người dân làm đích đến trong thiết kế cơ chế, chính sách, xây dựng nội dung, tổ chức quản lý và triển khai các giải pháp thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia. Bảo đảm vai trò chủ thể của cộng đồng dân cư tham gia vào quá trình lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và giám sát các chương trình mục tiêu quốc gia.
Thứ tư: Thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý; tăng cường huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội; lồng ghép các nguồn vốn để triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia, bảo đảm việc sử dụng vốn tập trung, tiết kiệm, hiệu quả, công khai, minh bạch; phòng ngừa thất thoát, lãng phí; không để xảy ra tình trạng đầu tư dàn trải, trùng lặp nội dung, nhiệm vụ; không để phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản.
Thứ năm: Bảo đảm công khai, minh bạch trong quản lý, tổ chức thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia.
Việc quy định các nguyên tắc trong quản lý, thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia có ý nghĩa then chốt trong việc định hướng, bảo đảm sự đồng bộ, minh bạch và phát huy quyền chủ động, sự tham gia của người dân, giúp sử dụng nguồn lực hiệu quả các nguồn vốn hướng đến mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Nghị định số 358/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 31/12/2025.
